De Europese aandacht voor PFAS-vervuiling in Soesterberg kreeg vorige week een concreet gezicht.
Eurocommissaris Jessika Roswall bezocht Nederland en ging langs bij de voormalige vliegbasis. Daarmee onderstreepte ze de groeiende urgentie van het probleem.
Bezoek maakt impact zichtbaar
Tijdens haar bezoek kreeg Roswall direct inzicht in de omvang van de vervuiling. Ze liep over een saneringslocatie waar vervuilde grond wordt aangepakt. Ook sprak ze met overheden, experts en maatschappelijke organisaties. Sander Mager schoof aan namens de Unie van Waterschappen aan bij een rondetafelgesprek. Er klonk een duidelijke boodschap tussen de regels door: PFAS laat zich niet eenvoudig opruimen. Integendeel, de aanpak blijkt complex en langdurig.
Hardnekkige stoffen blijven zich verspreiden
PFAS staan bekend als ‘forever chemicals’. Dat is niet zonder reden. De stoffen breken nauwelijks af en blijven daardoor aanwezig in bodem en water. Vervolgens stapelen ze zich op in het milieu én in het menselijk lichaam. Waterschappen zien dat dagelijks terug in hun werk. Zij signaleren dat de stoffen zich blijven verspreiden en moeilijk uit het watersysteem verdwijnen.
Huidige aanpak schiet tekort
Toch bijft de focus nu vooral op waterzuivering, maar volgens de waterschappen is dat onvoldoende. Het verwijderen van PFAS uit water kost namelijk veel geld en energie. Bovendien pakt deze aanpak slechts een deel van het probleem aan. Ondertussen gaat de vervuiling door. Daardoor verschuiven de kosten steeds vaker naar de samenleving. Dat leidt tot groeiende kritiek.
Waterschappen willen bronaanpak
Daarom pleiten de waterschappen voor een andere koers. Ze willen de uitstoot van PFAS bij de bron stoppen. Alleen zo kan verdere ophoping worden voorkomen. Volgens Sander Mager is ingrijpen noodzakelijk. Zonder maatregelen groeit het probleem door. Tegelijkertijd lopen de kosten verder op. Een bronaanpak moet dat doorbreken.
Woningbouw Soesterberg onder druk?
Intussen spelen er ook lokale gevolgen. Op de voormalige vliegbasis liggen plannen voor woningbouw. De aanwezigheid van PFAS kan deze plannen beïnvloeden. Op dit moment lopen er onderzoeken en vindt bodemsanering plaats. Toch blijft onduidelijk wat de uiteindelijke impact is op de bouwprojecten. Dat zorgt voor onzekerheid in de regio.
Europees verbod dichterbij
Ondertussen werkt de Europese Commissie aan een breed PFAS-verbod. Nederland nam samen met vier andere landen het initiatief. Volgens de waterschappen is dat een belangrijke stap. Tegelijkertijd dringen zij aan op meer snelheid en strengere regels. Alleen met stevige maatregelen kan verdere vervuiling worden voorkomen.
Tot slot laat het bezoek van Roswall zien dat de urgentie ook in Brussel steeds sterker wordt gevoeld. Daarmee groeit de druk om nu echt door te pakken.
