De groepsfoto geldt in de lokale politiek als een vast ritueel in aanloop naar verkiezingen. Het beeld moet saamhorigheid, betrouwbaarheid en gezamenlijke ambitie uitstralen.
In theorie is het een eenvoudig communicatiemiddel. In de praktijk blijkt het een moment waarop pijnlijk zichtbaar wordt hoe het gesteld is met onderlinge afstemming, regie en vooral fysieke vorm. Wie de recente groepsfoto’s van lokale partijen bekijkt, ziet niet alleen gezichten, maar ook lichaamstaal. En lichaamstaal liegt zelden.
Ontbreken van fysieke verbinding valt direct op
Bij meerdere partijen in de Soester politiek ontbreekt iedere vorm van fysieke interactie. Geen hand op een schouder, geen lichte draai naar elkaar toe, geen enkel gebaar dat suggereert dat men elkaar kent buiten de vergadertafel. Leden staan naast elkaar, niet mét elkaar. Het resultaat oogt afstandelijk en statisch, alsof men zich per ongeluk in dezelfde ruimte bevindt.
Dat grotendeels gebrek aan fysieke vorm is meer dan een esthetisch probleem. In politieke beeldvorming staat nabijheid gelijk aan samenwerking. Afstand suggereert individualisme, of op zijn minst ongemak. Voor de buitenstaander is het verschil onmiddellijk zichtbaar. We staan er allemaal op, maar van dymamiek is geen sprake.
Locatie en regie versterken het probleem
De keuze van de locatie kan fysieke afstand versterken of verzachten. Donkere zalen, krappe publieksruimtes of willekeurige achtergronden (met name blauw) doen weinig om verbinding te ondersteunen. Zonder duidelijke fotografische regie vervallen groepsfoto’s al snel tot wat ze zijn: losse individuen die wachten tot het moment voorbij is.
In sommige gevallen lijkt zelfs elementaire regie te ontbreken. Niemand corrigeert houding, niemand stuurt op een gezamenlijke blikrichting of dynamiek. Het beeld oogt daardoor eerder administratief dan politiek: een bewijs van aanwezigheid, geen statement.
Beweging en durf maken zichtbaar verschil
Daartegenover staan partijen die wél inzetten op fysieke expressie. Een lichte voorwaartse beweging, variatie in houding of een bewuste compositie kan al voldoende zijn om daadkracht te suggereren. Beweging wekt de indruk van besluitvaardigheid, zelfs als die inhoudelijk nog moet worden waargemaakt. Het contrast met statische foto’s is groot. Waar beweging energie oproept, roept stilstand twijfel op.
Wat de groepsfoto werkelijk laat zien
De groepsfoto pretendeert een momentopname van politieke eensgezindheid te zijn. In werkelijkheid is het een test van organisatievermogen. Wie zelfs voor één foto geen fysieke samenhang weet te creëren, communiceert onbedoeld iets anders: gebrek aan regie, onderlinge afstand of simpelweg onverschilligheid.
En dat roept een ongemakkelijke maar legitieme vraag op: als fysieke afstemming al ontbreekt voor de camera, hoe solide is die samenwerking dan straks in de raadszaal?
Columnist: Arjan Klaver
In de column “De Kritische Noot” laten we (gast)auteurs aan het woord over de aankomende gemeenteraadsverkiezingen 2026 in de gemeente Soest.
