Soesterberg; het middelpunt van de koude oorlog

Deze vrijdagmiddag opent Minister van Defensie Ank Bijleveld in het Nationaal Militair Museum (NMM) de tentoonstelling ‘Als de Russen komen’, een tentoonstelling over Nederland en de Koude Oorlog.

De tentoonstelling maakt “de dreiging” van de Koude Oorlog tastbaar door een audiovisuele reis langs bijzondere objecten uit binnen- en buitenland. Naast een replica van de atoombom ‘Fat Man’, die op 9 augustus 1945 boven Nagasaki in Japan tot ontploffing kwam, is er een unieke Poolse militaire stafkaart te zien. Rode, nucleaire bommen op de kaart markeren de door Polen geplande aanvalsdoelen: Amsterdam, Utrecht, Rotterdam en Den Haag. De kaart is ondertekend door generaal Jaruzelski, de latere president van Polen.

Maar ook recente gebeurtenissen worden in de tentoonstelling behandeld, zoals cyber warfare en de hack-operatie op OPCW door de Russische militaire inlichtingendienst vorig jaar. Deze gebeurtenissen benadrukken de actualiteit van het onderwerp Koude Oorlog.

Prof. Dr. Jan Hoffenaar, hoogleraar militaire geschiedenis en hoofd van de afdeling Wetenschappelijk Onderzoek van het Nederlands Instituut voor Militaire Historie, geeft een inleiding over de Koude Oorlog. Generaal-majoor Onno Eichelsheim, directeur van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst, geeft een inkijkje in het werk van de Militaire Inlichtingen en Veiligheid Dienst van Nederland.

Het Nationaal Militair Museum Soesterberg heeft het helaas niet over de Amerikaanse militairen, die 40 jaar lang in Soesterberg verbleven tijdens de koude oorlog. Hele woonwijken zoals Apollo, Gemini en Mecury werden in Soesterberg gebouwd om deze Amerikaanse gezinnen onderdak te bieden tijdens deze koude oorlog.

Voor Soesterberg betekende de koude oorlog enkele honderden buitenlandse manschappen, imponerende Amerikaanse auto’s in het dorp, een eerste McDrive in Huis ter Heide en natuurlijk de onvergetelijke geluiden van F15 en andere stoere straaljagers boven je hoofd. Het was rondom de vliegbasis voortdurend druk met activisten die zich aan het hekwerk van de basis vast maakten, om te protesteren tegen mogelijke kernkoppen die opgeslagen zouden zijn aan de ‘Amerikaanse’ kant van de vliegbasis.

“Soesterberg heeft enorm veel betekent voor onze vrijheid en de verdediging van Noordelijk Europa tijdens de koude oorlog. Gaat iedereen zo makkelijk voorbij aan de roemrijke geschiedenis van ons prachtige vliegdorp? Hoe is dit toch mogelijk, de bakermat van de luchtvaart? ” vraagt een frequent bezoeker van het museum zich af.

De tentoonstelling over de koude oorlog is vanaf zaterdag 23 februari aanstaande voor iedereen toegankelijk.