Het Nationaal Militair Museum (NMM) in Soesterberg breidt zijn collectie uit met een bijzonder stuk recente krijgsgeschiedenis: de F-16 Fighting Falcon met registratie J-063.
Dit toestel, beter bekend als de ‘MiG-killer’, speelde een hoofdrol tijdens de NAVO-operatie Allied Force in 1999 en is onlosmakelijk verbonden met de Nederlandse inzet tijdens de oorlogen op de Balkan. Met de komst van deze F-16 krijgt het NMM een tastbare herinnering aan een cruciale periode in de moderne militaire luchtvaartgeschiedenis.
De oorlog op de Balkan en Nederlandse inzet
Na het uiteenvallen van Joegoslavië begin jaren negentig escaleerden de spanningen tussen de verschillende deelrepublieken. Onder leiding van de Verenigde Naties en later de NAVO werd een grootschalige internationale vredesmissie op touw gezet. De Koninklijke Luchtmacht leverde vanaf 1992 een belangrijke bijdrage met F-16’s boven Bosnië, Kosovo en Servië. In 1995 werden voor het eerst Nederlandse bommen ingezet tijdens de oorlog rond Srebrenica, een historisch kantelpunt in de Nederlandse militaire geschiedenis.
Operatie Allied Force als technologische vooruitgang
Tijdens de Kosovo-crisis in 1999 nam de NAVO het initiatief met Operatie Allied Force. Nederlandse F-16’s werden ingezet voor zowel luchtverdediging als precisiebombardementen op gronddoelen. Hoewel de technologie nog beperkingen kende, doelverlichting en wapenafwerp vereisten samenwerking tussen meerdere vliegtuigen, betekende deze periode de definitieve doorbraak van de F-16 als volwaardig multirole-gevechtsvliegtuig, inzetbaar onder alle weersomstandigheden.
De enige luchtoverwinning van een Nederlandse F-16
Op de eerste dag van Allied Force, 24 maart 1999, schreef de F-16 geschiedenis. Majoor Peter Tankink, vliegend vanaf vliegbasis Amendola, detecteerde een Servische MiG-29 op zijn radar. Na identificatie vuurde hij een AMRAAM-raket af, waarmee hij het vijandelijke toestel neerhaalde. De MiG-piloot wist zich met zijn schietstoel te redden. Het was de eerste en enige lucht-luchtoverwinning van een Nederlandse F-16 tijdens dit conflict.
Historisch museumstuk
Na deze actie kreeg de J-063 het silhouet van een MiG-29 op de romp en de bijnaam ‘MiG-killer’. Voor Tankink, later kolonel, bleef het toestel bijzonder: hij vloog er zijn eerste operationele missie mee in 1992 en maakte er in november 2022 ook zijn laatste vlucht mee.
In het Nationaal Militair Museum Soesterberg zal het toestel bezoekers blijvend herinneren aan Nederlandse luchtmachtinzet, technologische ontwikkeling en een beslissend moment in de recente Europese geschiedenis.
