Hoe veranderde Soesterberg vanaf 1970 van een dorp dat jarenlang nauwelijks kon groeien naar een plaats waar de woningbouw weer volop zichtbaar is?
Die ontwikkeling staat centraal tijdens de bijeenkomst ‘Soesterberg toen en nu’ van de SWOS op woensdag 16 september. De bijeenkomst heeft een nostalgisch karakter. Aan de hand van beelden wordt teruggekeken op ruim een halve eeuw ontwikkeling.
Geluidshinder zette Soesterberg op slot
De aanwezigheid van de vliegbasis heeft Soesterberg in de twintigste eeuw sterk gevormd. De luchtvaart zorgde voor werkgelegenheid, economische activiteit en een groeiend inwonertal. Rond 1970 veranderde dat beeld.
Strengere eisen voor geluidshinder rond de vliegbasis beperkten de mogelijkheden voor woningbouw sterk. Soesterberg ging als het ware op slot. Alleen aan de randen van het dorp, tot aan de in 1986 geopende A28, was nog beperkte nieuwbouw mogelijk. Ook bestaande woningen in de omgeving van de vliegbasis werden aangepakt. Defensie betaalde mee aan geluidisolatie van woningen.
De gevolgen waren jarenlang merkbaar. Werkgelegenheid verdween en voor jongeren waren er weinig mogelijkheden om in het dorp een woning te vinden. De bevolking vergrijsde. Ook de middenstand en verschillende voorzieningen kregen het moeilijk.
Sluiting vliegbasis bracht nieuwe kansen
De sluiting van de vliegbasis in 2008 betekende het einde van bijna een eeuw luchtvaartgeschiedenis in Soesterberg. Tegelijkertijd ontstond ruimte voor een nieuwe fase in de ontwikkeling van het dorp. Een belangrijke basis daarvoor was het programma Hart van de Heuvelrug, waarvoor in 2004 al gezamenlijke plannen waren gemaakt. In 2010 volgde een gemeentelijk masterplan voor Soesterberg.
Een belangrijk uitgangspunt was het principe ‘rood voor groen’. Op sommige plaatsen zou ruimte komen voor woningbouw. Elders zouden grote gebieden juist aan de natuur worden teruggegeven.
Achterstand wordt langzaam ingelopen
De uitvoering van de plannen kwam aanvankelijk langzaam op gang. Inmiddels zijn de veranderingen volgens de SWOS duidelijk zichtbaar. Nieuwe woningen, herontwikkeling en een andere inrichting van gebieden hebben het dorp een ander aanzien gegeven.
Toch is de ontwikkeling nog niet afgerond. Aan de rand van de voormalige vliegbasis staan nog bouwplannen op stapel. Ook de ontwikkeling van het gebied Oude Tempel maakt deel uit van de verdere groei van Soesterberg. In een halve eeuw veranderde het dorp daarmee van een plaats met ongeveer 6.000 inwoners naar een dorp met circa 8.000 inwoners.
Beelden vertellen het verhaal
Tijdens de bijeenkomst wordt met historische en recente beelden zichtbaar gemaakt hoe Soesterberg in de afgelopen vijftig jaar is veranderd. De ontwikkeling van het voormalige vliegdorp vormt daarbij de rode draad: van stagnatie door geluidsoverlast naar nieuwe groei na de sluiting van de vliegbasis.
De bijeenkomst ‘Ontwikkeling Soesterberg na 1970’ vindt plaats op woensdag 16 september 2026 van 10.30 tot 12.30 uur in de grote zaal van SCC De Basis aan het Den Berghplein in Soesterberg. De zaal gaat om 10.15 uur open.
De organisatie is in handen van de SWOS Soesterberg. De toegang bedraagt 3 euro per persoon. Aanmelden vooraf is niet nodig.
