De zorgen over PFAS-vervuiling rond de voormalige vliegbasis Soesterberg blijven bestaan, ondanks de geringe kans op directe schade.
Hoewel deskundigen aangeven dat er vooralsnog geen directe reden is voor gezondheidszorgen, is nog altijd niet duidelijk hoe groot de vervuiling precies is en hoever deze zich via het grondwater kan verspreiden. De provincie Utrecht gaat opnieuw met Defensie in gesprek over extra geld voor de grote schoonmaak.
PFAS-vervuiling verspreidt zich via grondwater
PFAS is een verzamelnaam voor duizenden chemische stoffen die nauwelijks afbreken in het milieu. De stoffen zijn onder meer gebruikt in blusschuim. Rond de voormalige vliegbasis Soesterberg is PFAS-vervuiling vastgesteld die samenhangt met het historische gebruik van blusmiddelen.
Een belangrijk probleem is dat PFAS zich via het grondwater kan verplaatsen. Daardoor kan vervuiling zich buiten het oorspronkelijke gebied verspreiden. Dat leidt ook tot zorgen bij omwonenden. Bewoners van de Dolderseweg in Zeist hebben inmiddels een brief ontvangen over mogelijke PFAS-vervuiling vanuit de voormalige vliegbasis. In meerdere achtertuinen zijn inmiddels waterputten onderzocht.
Geen hoge concentraties in onderzochte waterputten
Volgens de provincie Utrecht vielen de resultaten van de metingen vooralsnog mee. In de onderzochte waterputten werden geen of slechts lage concentraties PFAS aangetroffen.
“Dat is vergelijkbaar met andere metingen in de rest van Nederland”, aldus een provinciewoordvoerder tegen RTV Utrecht. Bij dergelijke lage concentraties worden volgens de provincie geen gezondheidsrisico’s verwacht.
Toch krijgen bewoners het advies om hun waterput voorlopig niet te gebruiken. De metingen zijn namelijk slechts een momentopname. Het is volgens de provincie niet uitgesloten dat PFAS via het grondwater op een later moment alsnog richting een waterput stroomt. Het advies geldt onder meer voor het gebruik van putwater in moestuinen en voor bijvoorbeeld het vullen van een peuterbadje.
Nog veel onduidelijk over vervuiling Soesterberg
De precieze omvang van de PFAS-vervuiling rond de voormalige vliegbasis en Soesterberg Noord is nog niet volledig in beeld. Dat maakt de situatie extra relevant voor de omgeving van Soesterberg, waar de komende jaren bovendien veel wordt gebouwd.
Ook bij de ontwikkeling van Soesterberg-Noord speelt de bodemkwaliteit een belangrijke rol. De provincie en Defensie zijn betrokken bij de aanpak van de historische vervuiling. Voor de schoonmaak is eerder een bedrag van 23,5 miljoen euro genoemd. De provincie vindt dat Defensie als veroorzaker van de vervuiling een belangrijke verantwoordelijkheid heeft bij het betalen van de sanering.
Zorgen over grondwater en drinkwater
Voor omwonenden en toekomstige inwoners van Soesterberg blijft vooral de vraag wat de vervuiling betekent voor het grondwater. De huidige metingen geven volgens de provincie geen aanleiding om uit te gaan van een direct gezondheidsrisico. Dat betekent echter niet dat alle vragen zijn beantwoord. Zo moet duidelijk blijven volgen hoe de PFAS zich door het grondwater verspreidt en of nieuwe verontreinigingen worden aangetroffen.
Voor het openbare drinkwater gelden andere controles en normen dan voor water uit particuliere grondwaterputten. De huidige waarschuwing van de provincie gaat daarom specifiek over het gebruik van water uit de onderzochte particuliere putten.
De provincie blijft de situatie monitoren en gaat opnieuw met Defensie in gesprek over de financiering van de verdere aanpak.
