Met ongeveer honderd aanwezigen in de zaal werd deze week stevig gedebatteerd over de toekomst van cultuur in Soest en Soesterberg.
Opvallend was de brede consensus: cultuur is geen luxe, maar een fundament van de samenleving. Van keramiek en beeldende kunst tot zangkoor, theater en programmamakers. Samen vormen zij het sociale weefsel van het dorp. Politieke nieuwkomer Forum voor Democratie was niet aanwezig op het cultuurdebat.
Cultuur als verbinding en levensbehoefte
De kern van de avond draaide om verbinding. Cultuur werd herhaaldelijk omschreven als levensbehoefte: een manier om elkaar te ontmoeten, te reflecteren en te ontspannen. Niet alleen als vrijetijdsbesteding, maar als bouwsteen van sociale cohesie en identiteitsvorming. “Iedereen moet mee kunnen doen,” klonk het bij Kunsthuis Idea, waarbij toegankelijkheid en begrijpelijke taal centraal stonden.
Vrijwilligers kregen daarbij nadrukkelijk erkenning als onmisbare dragers van het verenigingsleven in Soest en Soesterberg. Zonder hun inzet, zo werd gesteld, kan het culturele aanbod niet bestaan.
Cultuurbudget Soest versus Zeist: discussie over financiën
Toch verschoof het debat regelmatig naar de financiën. De gemeente Soest geeft momenteel circa 36 Euro per inwoner uit aan cultuur, tegenover 74 Euro in Zeist. Daarmee werd de vraag onvermijdelijk: is het huidige niveau toereikend?
De PvdA betoogde dat een verhoging per inwoner noodzakelijk is om culturele ambities waar te maken. De VVD wees daarentegen op de bestaande indexering van het budget en benadrukte dat zorgvuldige besteding voorop moet staan. Vanuit de zaal klonk vooral de roep om stabiliteit: geen plotselinge subsidiebeëindigingen en meer voorspelbaarheid voor organisaties die afhankelijk zijn van gemeentelijke steun.
Standpunten politieke partijen over cultuurbeleid
De financiële discussie liep vloeiend over in bredere visies op ondersteuning van culturele initiatieven in Soest. Volt pleitte voor het vereenvoudigen van regels en het wegnemen van bureaucratische drempels, zodat initiatiefnemers meer ruimte krijgen om te ondernemen. In dat verlengde zag de VVD kansen om bestaande projecten zelfstandiger te maken en nieuwe initiatieven gericht te stimuleren.
De PvdA legde het accent op betaalbaarheid van maatschappelijk vastgoed en stelde dat culturele organisaties niet met marktconforme huren moeten worden belast. Het CDA verschoof het perspectief naar zichtbaarheid en kleinschaligheid, met betere online vindbaarheid en sterke lokale initiatieven. GGS benadrukte dat ambities financieel haalbaar moeten blijven en koppelde dat aan het idee van een nieuw ‘Huis van de Samenleving’ waarin functies worden gebundeld.
Huisvesting cultuur: toekomst Idea Kunsthuis en ruimtegebrek
Huisvesting bleek een terugkerend thema tijdens het cultuurdebat in Soest. Het huidige Idea Kunsthuis wordt door velen als gedateerd beschouwd. Renovatie of nieuwbouw met een bredere maatschappelijke functie werd genoemd als serieuze optie.
Tegelijk wees het 80-koppige Joyfully Zangkoor op concreet ruimtegebrek in Soest. Maar ook in Soesterberg ontbreekt volgens aanwezigen een duidelijke ontmoetingsplek, al werd ook gesteld dat bestaande locaties beter benut kunnen worden. POS liet weten ontzettend blij te zijn met ontmoetingsruimte De Basis in Soesterberg, maar gaf aan dat er ook alternatieven zijn voor culturele uitbreiding met bijvoorbeeld het Odeon gebouw
Toegankelijkheid en communicatie als speerpunt
Naast stenen en subsidies kwamen ook praktische voorstellen op tafel: een cultuurgids voor nieuwe bewoners, een dorpspas voor cultuur, een familieschool voor kunst en behoud en ontwikkeling van de twee muziekscholen. Opvallend was de constatering dat veel inwoners niet weten wat er al bestaat, een communicatievraagstuk dat gemeente en organisaties gezamenlijk zullen moeten oppakken volgens de aanwezigen.
Toekomst cultuur in Soest: investeren in continuïteit
Aan het einde van de avond bleef één lijn overeind: de culturele basis in Soest en Soesterberg is sterk en breed gedragen. De uitdaging ligt niet in het aantonen van het belang van cultuur, maar in het organiseren van continuïteit en samenwerking. Ook de zichtbaarheid en daaropvolgende promotie moet verbetert worden.
Zoals een bezoeker het kernachtig verwoordde: “We moeten ons niet alleen bezighouden met centen, maar met toetsen en penselen.”
